sorgulama sgk ssk bağkur sigorta Çalışma Dünyası

sorgulama sgk ssk bağkur sigorta


4-a ya tabi sigortalılar yönünden prime tabi olmayan ve kısmen prime tabi olan kazançlar

5510 sayılı  Kanunun 80.maddesinde    Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.  denilmektedir.

Yine 5510 sayılı Kanunun aynı maddesinde . belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.Hükmü bulunmaktadır.

 

Kısaca 5510 sayılı Kanunda belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın, tüm ödemelerin prime tabi tutulacağı ve diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnaların bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmayacağı, öngörülmüştür.Kanunda ismen sayılmayan nedenlerle yapılan ödemeler, ödemenin yapıldığı aydaki prime esas kazanca dahil edilecektir.

 

SGK tarafından yayınlanan prime esas tutulacak kazançlara dair tebliğ de prime tabi tutulmayacak ve kısmen tabi tutulacak kazançlar aşağıdaki şekilde açıklanmıştır.

 

I-PRİME TABİ TUTULMAYACAK KAZANÇLAR 

  • Ayni yardımlar;

Bilindiği gibi, bazı işverenlerce sigortalılara zaman zaman mal olarak (örneğin, yağ, un, ayakkabı, elbise gibi) ayni yardımlar yapılmaktadır.

Sözü geçen ve mal olarak yapılan yardımlar, tutarları üzerinde durulmaksızın, prime esas kazançlara dahil edilmeyecektir. Ancak, ayni yardımların sigortalılara nakden ödenmesi halinde (örneğin yağ parası, un parası, ayakkabı parası gibi) prime tabi tutulması gerekmektedir.

  • Ölüm, doğum ve evlenme yardımları;

Ölüm, doğum ve evlenme hallerinde yapılan yardımlar, miktarı ne olursa olsun,  prime esas kazançların hesabında dikkate alınmayacaktır.

Sigortalının anne ve babası, eşi veya çocuğunun ölümü halinde sigortalıya verilen ölüm yardımı ile sigortalının evlenmesi veyahut çocuğunun olması halinde işveren tarafından yapılan doğum ve evlenme yardımları prime esas kazançların hesabına dahil edilmeyecektir.

  • Görev yollukları;

Görev yolluklarından ne anlaşılması gerektiği, işverenlerin sigortalılar için ödediği yollukların neleri kapsadığı, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinde açıklanmıştır.

Buna göre, anılan maddede belirtilen yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı niteliğinde yapılan ödemeler yolluk kapsamındadır.

Bu bakımdan, sigortalılara bireysel iş sözleşmesine veya toplu sözleşmeye dayanılarak ve işveren tarafından sigortalının geçici bir görevle başka yere gönderilmesi veya görev yerini değiştirmesi dolayısıyla verilen ve yolluk kavramına giren ödemeler prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

  • Seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, İş Sonu Tazminatı veya Kıdem Tazminatı Mahiyetindeki Toplu Ödemeler ve Keşif Ücreti;

Görevleri gereği sigortalılara ödenen seyyar görev tazminatı, iş akdinin feshi veya çeşitli sebeplerle işten ayrılan işçilere işveren tarafından bir defaya mahsus olmak üzere ödenen kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler ve keşif ücreti; prime tabi tutulması gereken ödemeler kapsamında olmadığından, prime esas kazancın hesaplanması sırasında dikkate alınmayacaktır.

Ancak,  yukarıda belirtilen ödemeleri kanıtlayıcı nitelikteki belgeler, gerektiğinde denetim elemanlarına ibraz edilecektir.

  • İhbar tazminatı;

4857 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerektiği, işçinin kıdemine göre değişen süreler sonunda iş sözleşmesinin feshedilmiş sayılacağı, bildirim şartına uymayan tarafın, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminatı  (ihbar tazminatı) ödemek zorunda olduğu belirtilmiştir. Bu durumda sigortalının işyeri ile hukuki ilişkisi iş sözleşmesinin feshi ile sona ermiş olduğundan, ödenen tazminat, ücret niteliğinde olmadığı için prime esas kazanca da dahil edilemeyecektir.

Ayrıca, işverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, 4857 sayılı İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci maddeleri hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceğinden, İş Kanununun 18 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca,  18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulama alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenmesi gerekmektedir. Bu durumda da işçinin işyeri ile olan hukuki bağı,  iş sözleşmesinin feshi ile sona erdiğinden, işçiye ödenen kötü niyet tazminatı prime esas kazanca da dahil edilemeyecektir.

Ancak, işçiye bildirim süresince iş araması için belli bir süre izin verilmesi İş Kanununun gereği olup, bu süre zarfında işçi-işveren arasındaki hukuki bağ sona ermediğinden bildirim süresi içinde işçinin aldığı ücretler prime esas kazanca da dahil edilecektir.

  • Kasa Tazminatı;

İşyerlerinde para veya kıymetli evrak ya da eşya muhafazası ile görevli bulunan sigortalılara muhtemel açıkları kapatmak amacıyla işverenler tarafından ödenen kasa tazminatları, ücret niteliğinde sayılamayacağından, prime esas kazançtan istisna tutulması gerekmektedir.

Ancak,  kasa tazminatı niteliğinde olan ödemelerin para ve kıymetli evrak veyahut eşya muhafazası ile görevli bulunan sigortalıya ödenmesi gerektiğinden, bu tür sorumluluğu bulunmayan sigortalılara bu nitelikte bir ödemenin yapılması halinde sözkonusu ödemeler prime esas kazanca dahil edilecektir.

 

 

 

II-KISMEN PRİME TABİ TUTULACAK KAZANÇLAR

  • Yemek paraları:

Sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi şartıyla, fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücretin % 6 sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, aylık prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak, dolayısıyla bu tutardan prim kesilmeyecektir.

Bu durumda, yemek parası adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar,

Brüt Günlük Asgari Ücret X % 6 X (Ay içinde Fiilen Çalışılan gün sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı = İstisna Tutarı,

Ödenen Yemek Parası � İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Parası,

Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.

Öte yandan, sigortalılara ay içinde yemek parası olarak nakit ödeme yapılmaksızın, çalıştıkları işyerinin dışında yemek üretimi yapan başka firma veya şahıslar tarafından (örneğin yemek kuponu karşılığında) gerek işyerinde, gerekse işyerinin dışında yemek verilmesi halinde, işverenlerce bu firma veya şahıslara fatura karşılığında yemek bedeli olarak ödenen fatura bedelleri prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

  • Çocuk zammı:

Sigortalıya çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerden, sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan çocuklarından 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitimi Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ya da işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın 5510 sayılı Kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayanlarından en fazla iki çocuğa kadar (iki çocuk dahil) olanları için, sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın iki çocuğu geçmemek kaydıyla, çocuk başına her yıl belirlenen aylık asgari ücretin %2’si oranındaki tutarı, aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.

Bu durumda, çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;

Brüt Aylık Asgari Ücret  X % 2 X Çocuk Sayısı (İki Çocuğa Kadar) = İstisna Tutarı,

Ödenen Çocuk Zammı  İstisna Tutar = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Çocuk Zammı,

Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.

  • Aile zammı (yardımı):

Sigortalılara aile zammı adı altında yapılacak ödemelerin, sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın, sigortalının eşinin 5510 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmaması ve Kurumdan gelir veyahut aylık almaması durumunda, 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin %10’u oranındaki tutar aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.

Bu durumda, aile zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;

Brüt Aylık Asgari Ücret X % 10 = İstisna Tutarı,

Ödenen Aile Zammı  İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Aile Zammı,

Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.

Diğer taraftan, sigortalılara yemek parası ile çocuk ve aile zamlarının yıllık olarak bir defada ödenmesi halinde, bu defa ödemenin yapıldığı tarihteki asgari ücret üzerinden,

Yemek parası için;

Brüt Günlük Asgari Ücret  X % 6 X (Yıl İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı = Yıllık İstisna Tutarı,

Yıllık Olarak Ödenen Yemek Parası  Yıllık İstisna Tutarı = Yıllık Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Parası,

Çocuk zammı için;

Brüt Aylık Asgari Ücret  X % 2 X Çocuk Sayısı (İki Çocuğa Kadar) X 12 Ay  = Yıllık İstisna Tutarı,

Yıllık Olarak Ödenen Çocuk Zammı  Yıllık İstisna Tutarı = Yıllık Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Çocuk Zammı,

Aile zammı için ise,

Brüt Aylık Asgari Ücret  X % 10 X 12 Ay = Yıllık İstisna Tutarı

Yıllık Olarak Ödenen Aile Zammı  Yıllık İstisna Tutarı = Yıllık Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Aile Zammı,

Formülü vasıtasıyla ödemenin yapıldığı ayın kazancına dahil edilecektir.

  • İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payları Tutarları:

5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde,  işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgarî ücretin % 30unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tâbi tutulmaz. denilmektedir.

Buna göre, sigortalı adına ay içinde özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverence yapılan ödemeler toplamının aylık asgari ücretin % 30una isabet eden kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek, kalan tutar ise ödendiği ayın prime esas kazancına dahil edilecektir.

Bu durumda, özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverenlerce yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;

Brüt Aylık Asgari Ücret  X % 30 = İstisna Tutarı,

Özel Sağlık Sigortası Primi + Bireysel Emeklilik Katkı Payı  İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payı Tutarı,

Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.

Örnek – 2009/Şubat ayında (A) sigortalısı için işverence brüt 200,00 YTL özel sağlık sigortası primi ve brüt 100,00 YTL bireysel emeklilik katkı payı ödendiği varsayıldığında, bu tarihte yürürlükte bulunan asgari ücret de 666,00 YTL olduğundan,

666,00 X 30 % = 199,80 TL istisna tutarı,

200,00 TL + 100,00 TL = 300, 00 YTL

300,00 TL 199,80 = 100.20 TL 2009/Şubat ayı prime esas kazancına dahil edilecektir.

Buna karşın, sigortalının özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payının ödendiği aydaki prime esas kazancının, 82 inci maddeye istinaden belirlenen prime esas kazanç üst sınırının üzerinde olması halinde, sözkonusu özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payları takip eden iki ayda üst sınır aşılmamak kaydıyla prime esas kazancına dahil edilecektir.

Sigortalı adına işveren tarafından yalnızca özel sağlık sigortası primi veya yalnızca bireysel emeklilik katkı payı ödenmiş olması durumunda ise, prime esas kazanca dahil edilecek tutar,  ödenen özel sağlık sigortası primi veya bireysel emeklilik katkı payı üzerinden %30 oranındaki istisna tutarının düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.

 

SIRA NO PRİME TABİ OLAN VE OLMAYAN KAZANÇLAR PRİME TABİ DEĞİL(+ / -) HANGİ AYDA PRİME TABİ TUTULDUĞU
1 Asıl Ücret + Hak Edilen Ay
2 Ödeme şekil ve zamanına göre ücret çeşitleri
a) Zaman birimine göre ücret + Hak Edilen Ay
aa) Hafta tatili ücreti + Hak Edilen Ay
ab) Ulusal Bayram-Genel tatil ücreti + Hak Edilen Ay
ac) Fazla çalışma- Fazla Mesai ücreti + Hak Edilen Ay
ad) Yıllık ücretli izin ücreti + Hak Edilen Ay
ae) Cumartesi günü ücreti + Hak Edilen Ay
b) İşbirimi esasına göre ücret + Hak Edilen Ay
ba) Yüzde usulüyle alınan ücret + Hak Edilen Ay
bb) Profesyonel futbolcuya ödenen ücret + Hak Edilen Ay
bc) Transfer ücreti + Hak Edilen Ay
bd) Transfer verimi ücreti + Hak Edilen Ay
c) Götürü ücret + Hak Edilen Ay
d) Belirsiz zaman ve miktar üzerinden ödenen ücret + Hak Edilen Ay
da) Hazırlama ücreti + Hak Edilen Ay
db) Tamamlama ücreti + Hak Edilen Ay
dc) Temizleme ücreti + Hak Edilen Ay
–          Kardan hisse şeklinde ödenen ücret + Hak Edilen Ay
–          Komisyon ücreti + Hak Edilen Ay
3 Ücretin eklentileri
a) Primler + Ödendiği Ay
aa) Yıpranma tazminatı, + Ödendiği Ay
ab) Özel hizmet tazminatı, + Ödendiği Ay
ac) Yabancı dil tazminatı + Ödendiği Ay
ad) Vardiya ve ağır vasıta tazminatı, + Ödendiği Ay
ae) İmza zorunluluğu tazminatı + Ödendiği Ay
af) Tabii afet yardımı + Ödendiği Ay
ag) Nakit ödenen kira yardımı, + Ödendiği Ay
ah) Nakit ödenen giyecek yardımı + Ödendiği Ay
aı) Nakit ödenen yakacak yardımı, + Ödendiği Ay
ai) Askerlik yardımı + Ödendiği Ay
aj) Sünnet yardımı, + Ödendiği Ay
ak) Nakit ödenen taşıt yardımı + Ödendiği Ay
al) Nakit ödenen ısıtma yardımı, + Ödendiği Ay
am) Nakit ödenen elbise dikiş bedeli, + Ödendiği Ay
an) Nakit ödenen ayakkabı bedeli + Ödendiği Ay
ao) Ek tazminat, + Ödendiği Ay
aö) Yılbaşı parası, + Ödendiği Ay
ap) Kreş ücreti + Ödendiği Ay
ar) Makam tazminatı, + Ödendiği Ay
as) İş riski zammı + Ödendiği Ay
aş) Bayram harçlığı + Ödendiği Ay
b) İkramiye + Ödendiği Ay
ba) Bayram ikramiyesi + Ödendiği Ay
bb) Yılbaşı ikramiyesi + Ödendiği Ay
bc) 6772 Sayılı Kanun gereğince ödenen ikramiye + Ödendiği Ay
bd) 6772 sayılı Kanun gereğince Bakanlar Kurulu kararına dayanılarak ödenen ikramiye + Ödendiği Ay
be) 2448 sayılı Kanun gereğince ödenen ikramiye + Ödendiği Ay
–          Jübile ikramiyesi + Ödendiği Ay
–          Mesleki eğitim gören öğrencilere ödenen ikramiye
c) Hakkı huzurlar (toplantı parası) + Ödendiği Ay
d) Eleman teminindeki güçlük zammı, kıdem zammı + Ödendiği Ay
4 İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince yapılan ödemeler + Ödendiği Ay
a) Ücret niteliğinde olanlar + Hak Edilen Ay
b) Ücretin eklentileri niteliğinde olanlar + Ödendiği Ay
5 Sigortalılara istirahatli iken ödenen ücretler + Hak Edilen Ay
6 Yıllık izin ücretleri (Kısa vadeli sigortalı kolları primi dahil) + Ödendiği Ay
7 İzin harçlığı + Ödendiği Ay
8 Görev Yollukları
9 Çocuk zammı (Kurumca belirlenecek miktarı aşmamak üzere)
10 Aile zammı (Kurumca  belirlenecek miktarı aşmamak üzere)
11 Yemek Parası (Kurumca belirlenecek miktarı aşmamak üzere)
12 İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı tutarları
13 Ölüm yardımı
14 Doğum yardımı
15 Evlenme yardımı
16 Ayni yardımlar
a) Ayni konut tahsisi
b) İşyerinde kullanılmak üzere havlu, sabun v.b.
17 Geri ödemeli ücret avansları
18 Kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler ve keşif ücreti
19 İhbar tazminatı
20 Kasa/Mali sorumluluk tazminatı
21 Seyyar Görev Tazminatı

 


Share opinions

*

*


You may use these HTML tags and attributes to empatize your opinion:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>